Սենսացիոն հայտարարություն Ադրբեջանից՝ Հայաստանի վերաբերյալ․ հստակ ակնարկներ են հնչել

Հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը պահանջեց անվավեր ճանաչել քվեարկության արդյունքները։ Պաշտոնապես խոսքը վերաբերում է ընտրական գործընթացի նկատմամբ ներկայացված առարկություններին։ Սակայն քաղաքական համատեքստն այս պատմությունը շատ ավելի հետաքրքիր է դարձնում։ Այս մասին գրում է Minval.az-ը։

«Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցությունը ստացավ ձայների գրեթե 50 տոկոսը՝ վստահորեն պահպանելով առաջատարի դիրքերը։ Ի հակադրություն, ռուսամետ ուժերը զգալիորեն ավելի թույլ արդյունքներ գրանցեցին, քան սպասվում էր։ Եվ հենց դրանից հետո Մոսկվայից հնչեցին հայտարարություններ «ճնշումների» և «ժողովրդավարության ոտնահարման» մասին։ 

Սակայն իրավիճակը հիշեցնում է հայտնի արտահայտությունը․ «Յուրաքանչյուր ոք, ով մեքենա չունի, երազում է այն գնել։ Իսկ յուրաքանչյուր ոք, ով մեքենա ունի, երազում է այն վաճառել»։ Հայկական քաղաքականությունում գործում է նմանատիպ տրամաբանություն․ երբ ընտրությունները իշխանության են բերում հարմար քաղաքական գործիչների, դա համարվում է ժողովրդավարության հաղթանակ։ Երբ իշխանության են գալիս անհարմար գործիչներ, սկսվում են խոսակցություններ խախտումների մասին։ 

Հատուկ ուշադրություն է գրավում հենց Կարապետյանը։ Լինելով խոշոր գործարար և երկար տարիներ Ռուսաստանի հետ սերտ կապեր ունենալով՝ նա փաստացի դարձել է հայկական էլիտայի այն հատվածի խորհրդանիշներից մեկը, որը կարծում է, որ երկրի ապագան պետք է մնա բացառապես Մոսկվայի ազդեցության շրջանակում։ Սակայն քվեարկության արդյունքները ցույց տվեցին, որ հայկական հասարակության զգալի մասը իրավիճակին այլ կերպ է նայում։ Սա ամենևին չի նշանակում, որ Հայաստանը հրաժարվում է Ռուսաստանի հետ հարաբերություններից։ Տնտեսական, մարդասիրական և պատմական կապերը չափազանց խորն են, որպեսզի հնարավոր լինի դրանք վերացնել մեկ քվեարկությամբ։ Սակայն ընտրությունները ցույց տվեցին, որ հայ ընտրողներն ավելի ու ավելի հաճախ առաջնորդվում են ներքին խնդիրներով, այլ ոչ թե աշխարհաքաղաքական կարգախոսներով։ Տարածաշրջանային տեսանկյունից Ադրբեջանի համար տեղի ունեցողը հետաքրքիր է ոչ այնքան հարևան երկրում ընթացող ներքաղաքական պայքարի, որքան Երևանի ապագա քաղաքական ուղղության ցուցիչ լինելու պատճառով։ Եթե հայկական հասարակությունն իսկապես սկսում է նախապատվություն տալ պրագմատիզմին՝ հին գաղափարախոսական կառուցվածքների փոխարեն, ապա դա լրացուցիչ հնարավորություններ է ստեղծում Հարավային Կովկասում հարաբերությունների կարգավորման համար։ 

Պատահական չէ, որ վերջին տարիներին հենց տնտեսական նախագծերն ու տրանսպորտային երթուղիներն են դարձել քննարկումների գլխավոր թեման։ Քաղաքական կարգախոսները կարող են մոբիլիզացնել ընտրազանգվածին հանրահավաքներում, սակայն չեն կարող փոխարինել ներդրումներին, աշխատատեղերին և ենթակառուցվածքների զարգացմանը։  Հայկական ընդդիմությունն այսօր հայտնվել է բարդ իրավիճակում։ Հասարակությանը նոր օրակարգ առաջարկելու փոխարեն՝ նրա բազմաթիվ ներկայացուցիչներ շարունակում են շահարկել անցյալի հռետորաբանությունը։ Սակայն քաղաքականությունը հեծանիվ է հիշեցնում․ եթե առաջ չշարժվես, անխուսափելիորեն կկորցնես հավասարակշռությունդ։ Ստեղծվում է տպավորություն, որ որոշ հայ քաղաքական գործիչներ այնքան խորն են ընկղմված իրենց ժողովրդի պատմության մեջ, որ երբեմն ժամանակակից ընտրությունների մասին խոսում են Հռոմի անկման ականատեսների հնչերանգով։ Սակայն եթե հավատանք նրանցից ոմանց, ապա հայերը ոչ միայն խորհրդակցել և գրի են առել Եզոպոսի առակները, այլ հավանաբար նաև խմբագրել են դրանք։ 

Հայաստանում քաղաքական վեճերը հաճախ գրեթե հնագիտական բնույթ են ստանում։ Հետաքրքիր է նաև մեկ այլ հանգամանք։ Այն ուժերը, որոնք տարիներ շարունակ Արևմուտքին մեղադրում էին պետությունների ներքին գործերին միջամտելու մեջ, այսօր իրենք են ակտիվորեն դիմում արտաքին աջակցության։ Պարադոքսալ է, բայց հայկական իրականությունն այդպիսին է․ ինքնիշխանությունը լավ է այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրա արդյունքները բավարարում են գործընթացի բոլոր մասնակիցներին։ Ի վերջո, ընտրությունների գլխավոր արդյունքն այն էր, որ հայկական հասարակությունը ցուցադրեց սեփական քաղաքական ապագան ինքնուրույն որոշելու կարողությունը։ Դա ինչ-որ մեկին դուր է գալիս, թե ոչ, արդեն երկրորդական հարց է։ 

Ինչ վերաբերում է ընտրակեղծիքների մասին հայտարարություններին, ապա յուրաքանչյուր պարտությունից հետո դրանք ավելի ու ավելի են հիշեցնում մոլի ֆուտբոլասերի, որը համոզված է, որ իր թիմը միշտ ազնիվ է խաղում, իսկ եթե պարտվում է, ուրեմն մրցավարը կաշառված է եղել։ 

Հարավային Կովկասն աստիճանաբար մտնում է մի ժամանակաշրջան, երբ վճռորոշ նշանակություն ունեն ոչ թե պատմական վիրավորանքներն ու արտաքին հովանավորները, այլ պետությունների՝ նոր իրողություններին հարմարվելու կարողությունը։ Եվ որքան արագ տարածաշրջանի քաղաքական էլիտաները գիտակցեն դա, այնքան մեծ կլինի հավանականությունը, որ ապագան կձևավորվի ոչ թե անցյալի շուրջ վեճերով, այլ ապագային միտված նախագծերով»,- ասվում է հոդվածում։